Chronische stress een voedingsbodem voor virussen

Chronische stress een voedingsbodem voor virussen

Chronische stress kan leiden tot een algemene onderdrukking van het immuunsysteem. Wat een verlaging van de activiteit en productie van de witte bloedlichaampjes inhoudt. De witte bloedcellen vormen een belangrijk onderdeel van het immuunsysteem dat het lichaam  onder andere beschermt tegen virussen, bacteriën of parasieten.

Stress
Stress betekent letterlijk ‘spanning’. Er gebeurt iets en er ontstaat een spanning in je lichaam. Dagelijks ervaar je op de een of andere manier stress. Dat is vrij normaal en gezond want zonder die stress kom je namelijk niet van de bank af. Maar hoe ga je met die stress om en, heel belangrijk, hoe gaat je lichaam ermee om. In het dagelijks leven heeft de moderne mens nog maar zelden met zulke levensgevaarlijke situaties te maken zoals in hele vroegere tijden. Echter veel meer gaan wij nu gebukt onder de last van emotioneel ingrijpende gebeurtenissen, zoals het verlies van een baan, teleurstelling in de liefde, afwijzing, krenking van het gevoel van eigenwaarde, gefrustreerde wensen, dromen, Covid-19 enzovoort. Vaker nog worden wij opgezadeld met niet eens zulke ernstige, maar wel steeds terugkerende psychische spanningen en irritaties. Zoals elke dag weer in de file in de Randstad, elke avond weer verplicht meeluisteren met de televisie van buren, elke dag weer die kleine pesterijen van die collega. Het opvallende is dat ons organisme dit soort van ‘bedreigingen’ even ernstig neemt als die van een hongerig kijkende tijger met een kwijlende bek vol blikkerende tanden. Of je nu een aardschok meemaakt tijdens je vakantie in Turkije, chronische geldzorgen hebt, moet spreken in het openbaar, ruzie maakt met je buurman of te horen krijgt dat je een kwaadaardige ziekte hebt: je lichaam reageert met de vecht-of-vlucht-response. Alsof je in levensgevaar bent!

Adrenaline, noradrenaline en cortisol
Het lichaam slaat alarm en de stresshormonen adrenaline en noradrenaline komen vrij. Hartslag gaat om hoog, de ademhaling versnelt en wordt oppervlakkiger en je wordt wit doordat je bloedvaatjes samentrekken, je krijgt koude handen en de zweetafscheiding neemt toe om niet oververhit te raken.

Na de alarmfase komt er een ander systeem opgang, het stressfysiologisch systeem. Het hormoon cortisol wordt afgescheiden. Cortisol gaat ervoor zorgen dat je langere termijn het hoofd kunt bieden aan de bedreigende situatie.
Eén van de ingrijpende gevolgen van de cortisolproductie is ook de onderdrukking van de activiteit van het immuunsysteem, dat via ontstekingsprocessen weerstand biedt tegen lichaamsvreemde stoffen. Dat deze activiteit onderdrukt wordt is niet zonder reden. Wanneer je alle energie nodig hebt om te vechten of vluchten, kunnen herstelprocessen, zoals verdedigingsprocessen wel even wachten. Het stressfysiologisch systeem komt vooral in werking wanneer je bijvoorbeeld verlamd bent door angst of je merkt niet direct dat je je in een onveilige situatie bevindt.

Vernietigende werking
Ook onderdrukt cortisol de mogelijkheid van de witte bloedcellen om chemische boodschappers uit te scheiden zodat vervolgens de verschillende soorten immuunsysteemcellen niet meer met elkaar kunnen communiceren wanneer het gaat om infecties effectief tegen te gaan. Uiteindelijk kan cortisol zelfs optreden als een signaal naar de vele immuunsysteemcellen om simpelweg op te houden met werken, zodat er cellen afsterven.
Waarom hebben stress en cortisol zo’n vernietigende uitwerking op het immuunsysteem? Je zou toch denken dat het lichaam juist het immuunsysteem versterkt i.p.v. afbreekt tijdens stress? En dat doet het in het begin ook. Stress verhoogt even het immuunsysteem, het wakkert a.h.w. het immuunsysteem aan en ruimt die cellen op die hun werk niet meer goed doen. Prima toch zou je denken? Ja, in geval van acute stress die weer verdwijnt. In het geval van een chronische stresssituatie dan zal deze langdurige stress het immuunsysteem uiteindelijk in een complete chaos veranderen. Niet alleen zullen de chronisch gestimuleerde immuunsysteemcellen geleidelijk aan afbreken om vervolgens hun kracht te verliezen om infecties te bestrijden. Te veel cortisol veroorzaakt een daling van immuunsysteemcellen waaronder ook de Natural Killer cellen (NK cellen). Deze NK cellen identificeren vooral kankercellen en virussen.

 

Angst is een slechte raadgever,
een vorm van stress
en dus een voedselbron voor het virus
.

 

Wat nu?!
Onze ademhaling is het enige autonome proces waar we invloed op uit kunnen oefenen. Er zijn veel ademhalingstechnieken maar de wisselende neusgat ademhaling is voor mij dé ademhaling om te kunnen ontspannen in onrustige stress situaties. Het is een makkelijke ademhalingstechniek die zorgt voor balans tussen lichaam en geest. Het stimuleert een diepe rustige buikademhaling waardoor de parasympathicus je helpt om je te ontspannen en stress en gevoelens van angst te bestrijden. Een paar keer per dag bewust deze ademhaling toepassen geeft jouw lichaam al een signaal om te ontspannen en creëer je een balans tussen je linker- en rechter hersenhelft. Het verlaagt je hartslag en vermindert spanning en gevoelens van angst en stress. Bovendien kan het je meer energie geven en je vrijer laten ademhalen.

Wisselende neusgat ademhaling:

  1. Zorg dat je ontspannen gaat zitten. Dit kan in Lotushouding, kleermakerszit, maar ook gewoon zittend op de bank. Je rug is recht en je schouders en armen ontspannen.
  2. Laat je linkerhand ontspannen op je knie rusten.
  3. Plaats je wijs- en middelvinger tussen je wenkbrauwen.
  4. Druk met je rechter duim de rechterkant van je neus dicht en adem vervolgens diep in door je linkerneusgat. Houd je adem even vast.
  5. Sluit nu met je rechter ringvinger je linker neusgat af en laat je duim los.
  6. Adem lang en diep uit door je rechter neusgat.
  7. Adem ook weer diep in door je rechter neusgat en houd je adem weer even vast.
  8. Druk met je duim je rechter neusvleugel dicht en adem uit door je linker neusgat.
  9. Adem ook weer diep in met je linker neusgat.
  10. Houd je adem even vast en sluit wederom je linker neusgat af en laat je duim los.
  11. Adem uit door je rechter neusgat en adem ook weer lang en diep in met dit neusgat.

Wanneer je rechterarm moe wordt dan kun je de rechterarm ondersteunen met je linkerarm. Beide armen zijn ontspannen. Is deze houding niet prettig doe dan deze ademhaling met beide handen. Dus je linker wijs- of middelvinger bedient je linkerneusgat en je rechter wijs- of middelvinger bedient je rechterneusgat.

Doe deze ademhalingsoefening ongeveer 5 minuten. Langer mag ook. Daarna ga je weer ‘gewoon’ ademen zonder er bij na te denken.